Morze Bałtyckie
Dodaj informacje
| Kraj : | Szwecja |
| Miejscowość : | gotlandia |
| Tagi : | akwen, bałtyk, europa, morze |
| Piktogramy : | |
| Współrzędne : | 57° 9' 25'' N - 18° 59' 36'' E |
| Kategoria: | Akweny |
| Autor : | rob.sail |
| Data dodania : | 27.10.2010 |
Bałtyk nazywany jest morzem śródziemnym północnej Europy, ponieważ ze wszystkich stron jest otoczony lądem, a z Morzem Północnym łączy go jedynie kilka płytkich cieśnin.
fot. amberia.pl
Historia i zabytki
Morze Bałtyckie jest jednym z najmłodszych mórz Oceanu Atlantyckiego. Liczy około 12.000 lat. W swoim rozwoju przechodziło kilka faz, kształtując się na obszarze pierwotnego lądu zwanego Fennoskandią (prawdopodobnie w starej dolinie hipotetycznej eoceńskiej rzeki Eridan). Niekiedy traciło kontakt z oceanem, stając się olbrzymim jeziorem.
* Bałtyckie Jezioro Lodowe, 12.000–10.000 lat temu
* Morze Yoldiowe, 10.000–9.000 lat temu
* Jezioro Ancylusowe, 9.000–8.000 lat temu
* Morze Litorynowe, 8.000–4.000 lat temu
* Morze Mya 4.000 lat temu – do dziś
Historyczne nazwy:
* Barbarum fretum
* Morze Swebów, łac. Mare Suebicum; Tacyt I. wiek
* Ocean Sarmacki Klaudiusz Ptolemeusz, Geografia. III. 5.1,
* Zatoka Wenedzka II w. n.e. (południowa lub część Bałtyku), Ptolomeusz.
* Ostsea, IX. wiek, Wulfstan podróżnik anglosaski
* Morze Rusów - Waregów; VIII-XI, kronikarze arabscy Al-Biruni, Masudi
* Ostarsalt - rocznik frankoński
* Morze Otaczające, Ibrahim ibn Jakub 965
* Bałtyk, sinus Balticus; pierwsza wzmianka z drugiej połowy XI. w. autorstwa Adama z Bremy
* Morze Waregów, Nestor (1115);
Obecna nazwa morza w różnych językach jest albo określeniem zależnym od położenia – morze wschodnie lub morze zachodnie, albo wariantem występującej również w języku polskim nazwy bałtyckie:
* w językach germańskich prócz angielskiego jest to morze wschodnie: w duńskim (Østersøen), niderlandzkim (Oostzee), niemieckim (Ostsee), norweskim (Østersjøen) i szwedzkim (Östersjön);
* w językach estońskim i fińskim nazwa morza zależy od położenia geograficznego względem Zat. Fińskiej: dla Estończyków jest to morze zachodnie (Läänemeri), a dla Finów – morze wschodnie (Itämeri);
* bałtycki w różnych wariantach językowych występuje, prócz polskiego, w angielskim (Baltic Sea), łacińskim (Mare Balticum), francuskim (Mer Baltique), włoskim (Mare Baltico), rumuńskim (Marea Baltică), hiszpańskim i portugalskim (Mar Báltico), kaszubskim (Bôłt), czeskim (Baltské moře), rosyjskim (Балтийское море, Балтика), łotewskim (Baltijas jūra), węgierskim (Balti-tenger) i litewskim (Baltijos jūra).
Warto wiedzieć
Do Morza Bałtyckiego wpływa około 250 rzek, z których największe to:
Wisła,
Odra,
Newa,
Kemi,
Niemen,
Lule,
Gota,
Ångerman
Dźwina.
Największe zatoki
* Zatoka Botnicka
* Zatoka Fińska
* Zatoka Gdańska
* Zatoka Pomorska
* Zatoka Ryska
* Zalew Kuroński
Pieniądze
Państwa leżące nad Morzem Bałtyckim
* Dania
* Estonia
* Finlandia
* Litwa
* Łotwa
* Niemcy
* Polska
* Rosja
* Szwecja
Pogoda/kamery
Położone jest w północnej strefie klimatu umiarkowanego. Oba morza leżą na tym samym szelfie kontynentalnym.
Informacje praktyczne
Powierzchnia Bałtyku wraz z Kattegatem wynosi ok. 415 266 km². Bez Kattegatu Bałtyk obejmuje 386 000 km². Powierzchnia zlewisk wynosi 1 721 238 km². Objętość morza wynosi 21 721 km³.
Głębokość
Średnia głębokość wynosi 52,3 m, maksymalna – 459 m (Głębia Landsort na północny zachód od Gotlandii).
W Kattegacie głębokość maksymalna wynosi 109 m, ze średnią 24 m. Głębia położona najbliżej Polski – Głębia Gdańska – liczy 118 m.
Bezpieczeństwo/nawigacja
Poziom wód Bałtyku jest wyższy niż w Oceanie Atlantyckim i Morzu Północnym i wynika z jego śródlądowego położenia. Powodem jest zbyt słaba wymiana wód przez wąskie Cieśniny Duńskie aby nastąpiło pełne wyrównanie poziomów. Wody piętrzą się w cieśninach zależnie od kierunku wiatrów, które albo pchają wody oceaniczne lub na odwrót. Wysokość wód na Bałtyku zmieniają pływy morskie, które w południowej części morza sięgają kilku centymetrów, natomiast są znacznie większe na szerokości geograficznej Zatoki Fińskiej, gdzie podnoszą poziom wody o pół metra.
Bałtyk jest morzem burzliwym, a fale są krótkie i strome.
Typowa wysokość fali wynosi 5 metrów, ale w czasie bardzo silnych sztormów sięga prawie do 10 metrów. 23 grudnia 2004 w czasie sztormu w rejonie północnego Bałtyku zarejestrowano pojedynczą falę o wysokości prawie 14 metrów. Bałtyckie sztormy są niebezpieczne dla żeglugi statków.
W ostatnich latach podczas sztormu zatonęły trzy duże promy: 14 stycznia 1993 polski "Jan Heweliusz", 28 września 1994 estoński "Estonia", a 1 listopada 2006 roku szwedzki MS "Finnbirch".
Inne
W zależności od danego kraju.
Przyroda
Ze względu na niskie zasolenie Bałtyk zalicza się do wód słonawych i określa morzem półsłonym. Średnie zasolenie wynosi ok. 7 ‰.
Miejsce
Za zachodnią granicę Bałtyku właściwego przyjmuje się cieśninę Sund i próg podwodny ciągnący się na głębokości 18–20 m od przylądka Gedser (wyspa Falster) do przylądka Darßer Ort (Darß); na zachód od tej linii znajduje się akwen Bałtyku Zachodniego o powierzchni ok. 8000 km² nazywany przez Niemców także Beltsee; akwen ten obejmuje m.in. część wód cieśnin duńskich (oprócz Małego i Wielkiego Bełtu) a także mniejsze: Alsenbelt, Fehmarnbelt, Langelandsbælt.
* Rozciągłość południkowa – ok. 1300 km
* Rozciągłość równoleżnikowa najszersza (przez Zatokę Fińską) – ok. 600 km
* Rozciągłość równoleżnikowa najwęższa (przez Zatokę Botnicką) – 100 km
* Rozciągłość równoleżnikowa poniżej Gotlandii – ok. 250 km
Morze Bałtyckie dzieli się na 3 baseny:
* Basen Bornholmski o maksymalnym zagłębieniu 105 m
* Basen Gotlandzki o maksymalnym zagłębieniu 459 m
* Basen Botnicki o maksymalnym zagłębieniu 294 m
Największym miastem nad Bałtykiem jest Sankt Petersburg.
Kolejne miejsca pod tym względem zajmują: Göteborg, Gdynia, Kotka, Aarhus i Helsinki.
Ulubione miejsce użytkowników:
Porty na tym akwenie:
Komentarze użytkowników : 0
Komentarzy : 0
Copyright © 2009 wodniacy.pl. Wszystkie prawa zastrzeżone.