Twierdza Boyen

Wielkość liter :  A A A

 

Dodaj informacje

Kraj :	Polska
Miejscowość :	Giżycko
Tagi :	Boyen, Giżycko, mazury, Twierdza, WJM, zabytek
Piktogramy :
Współrzędne :	54° 1' 55'' N - 21° 44' 54'' E
Kategoria:	Zabytki
Autor :	admin
Data dodania :	08.02.2010

 

 

 

Zwiedzając Giżycko nie można pominąć Twierdzy Boyen, która znajduje się w zachodniej części miasta na wzniesieniach, porośniętych starymi drzewami. Otaczają ją wały ziemne i fosa.

 

 

 

• 
  
  

fot. UM Giżycko

 

 

 

 

 

Historia i zabytki

Twierdza Boyen w Giżycku powstała w latach 1843 – 1855 jako obiekt blokujący strategiczny przesmyk pomiędzy jeziorami Niegocin i Kisajno. Na początku kwietnia 1843 r. król Fryderyk Wilhelm IV wydał rozkaz rozpoczęcia budowy twierdzy. Opracowany został projekt, który zakładał wybudowanie na planie sześcioboku ziemno–murowanego fortu zaporowego w bezpośrednim pobliżu miasta na tzw. Wyspie Giżyckiej.



Do fortu miały prowadzić drogi wjazdowe przez bramy Giżycką, Kętrzyńską, Prochową i Wodną, zaś całość otaczać miał mur Carnota o długości 2303 m. Ceremonia wmurowania kamienia węgielnego mająca miejsce 4 września 1844 r., stanowiła początek właściwego etapu budowy Twierdzy.

W roku 1846 postanowiono uhonorować jednego ze zwolenników i inicjatorów budowy tego obiektu, generała von Boyen, nadając powstającej twierdzy jego miano. Bastiony otrzymały nazwy: Hermann, Ludwig, Leopold (od imion generała) i Schwert, Recht oraz Licht (od symboli umieszczonych w herbie generała - Miecz, Prawo i Światło).


Twierdza została przygotowana dla załogi liczącej około 3000 żołnierzy. Garnizon giżycki utworzono w 1859 roku. Od roku 1889 w Giżycku funkcjonowała komendantura, natomiast w 1902 roku w Twierdzy Boyen umieszczono składnicę artyleryjską.

Z punktu widzenia strategii obronnej linia Wielkich Jezior Mazurskich odgry­wała istotną rolę. W przededniu I wojny światowej naturalne elementy terenowe i wybudowane wokół Twierdzy Boyen umocnienia miały zablokować, na czas rozstrzygnięcia na froncie zachodnim, wkraczającą do Prus Wschodnich armię rosyjską. W tym momencie giżycki fort odgrywał również istotną rolę w mobilizacji wojsk na terenie Mazur, a gdy po przeprowadzeniu mobilizacji większość armii została wyprowadzona z Giżycka, w mieście pozostało pod komendą płk. Busse ok. 4000 żołnierzy. Siły te przeprowadziły liczne wypady godzące w poszczególne oddziały nadciągającej armii rosyjskiej, a następnie w sierpniu 1914 roku skutecznie broniły Twierdzy Boyen przed rosyjskim natarciem.

Po I wojnie światowej zmieniono zastosowanie twierdzy, tworząc w niej między innymi szpital. W przededniu II wojny światowej Twierdza Boyen była jednym z punktów zbornych armii niemieckiej, która z terenu Prus Wschodnich wkroczyła na terytorium Polski. Brygada Forteczna „Lötzen” wchodziła w skład grupy Armii „Nord” nacierającej ku Mławie i Modlinowi i brała udział w walkach m.in. pod Wizną. W okresie wojny w fortyfikacji miał swą siedzibę ośrodek Abwehry szkolący żołnierzy z armii gen. Własowa, którzy przeszli na niemiecką stronę. W czasie ataku na miasto w styczniu 1945 roku twierdza została opuszczona bez walki.

Od roku 1945 Twierdza Boyen przeszła w ręce Wojska Polskiego, które korzystało w niej w ograniczony sposób. W latach 50. podjęto decyzje o umiejscowieniu tutaj kilku przedsiębiorstw spożywczych, co spowodowało przekształcenia, duże zniszczenia, a przede wszystkim budowę nowych, zupełnie nie pasujących do charakteru obiektu budynków. Sytuacja ta miała miejsce do początku lat 90, kiedy to większość z tych zakładów została zlikwidowana. Od tego momentu Twierdza Boyen stała się miejscem często odwiedzanym przez turystów.

Warto wiedzieć

Niewątpliwie najciekawszym zabytkiem Giżycka o wyjątkowej wartości historycznej i wysokich walorach turystycznych jest Twierdza Boyen. Obiekt stanowi cenny przykład pruskiej szkoły fortyfikacyjnej z połowy XIX w. i jest jednym z najlepiej zachowanych zabytków architektury obronnej XIX wieku w Polsce. Kamień węgielny pod budowę położono 4 września 1844 r. Doceniając zasługi ówczesnego pruskiego ministra wojny gen Hermana von Boyena, który zabiegał o budowę fortyfikacji, 24 grudnia 1846 r. nadano twierdzy nazwę „Feste Boyen”.

Twierdza zajmuje powierzchnię prawie 100 ha. Ma kształt nieregularnej sześcioramiennej gwiazdy z dziedzińcem w środku. Kształt ten wyznacza wysoki na ok. 5 m kamienno-ceglany mur o długości 2,3 km, tzw. mur Carnota, sucha fosa oraz wewnętrzny i zewnętrzny wał ziemny. Każde ramię gwiazdy to bastion. Jest ich sześć. Trzy z nich nazwane są imionami gen von Boyena –Leopold, Ludwik i Herman, pozostałe zaś dewizami jego herbu – Schwert (miecz), Recht (prawo) i Licht (światło). Wejścia strzegą dwuelementowe bramy o neogotyckich detalach. Główna brama - Giżycka jest najbardziej okazała. Drogi wodnej, od strony jeziora Niegocin, strzegła brama Wodna, nieczynna od chwili uruchomienia linii kolejowej kiedy kanał zasypano. Wewnątrz był arsenał, budynki ćwiczeń, stajnie, kuźnia, warsztaty, dwa spichlerze oraz stacja na około 700 gołębi pocztowych.

Rok 1855 uznano oficjalnie za datę zakończenia budowy. Twierdza Boyen nigdy nie była zdobyta. Dzisiaj twierdza pełni funkcję letniego centrum rozrywki, gdzie w malowniczej scenerii amfiteatru, organizowane są liczne koncerty i festiwale mające już swoją renomę jak np. gromadzący od lat wierną publiczność Festiwal Piosenki Żeglarskiej i Morskiej „Szanty w Giżycku”. W twierdzy działa też schronisko młodzieżowe, muzeum, klub starych motocykli i płetwonurków. Twierdzę najlepiej zwiedzać z przewodnikiem.

Informacje praktyczne

Godziny otwarcia
w sezonie (czerwiec, lipiec, sierpień): 9.00 - 19.00
maj, wrzesień: 10.00 - 18.00
kwiecień, październik: 9.00 - 17.00
listopad - kwiecień: 9.00 - 15.00

ekspozycje i wystawy w Galerii można oglądać do godz. 17.00

Bilety wstępu
6 zł - osoby dorosłe
3 zł - wstęp ulgowy

mieszkańcy Giżycka bezpłatnie

Ważne namiary

Twierdza Boyen
(bilety wstępu, galeria, przewodnik)
ul. Turystyczna 1
11-500 Giżycko

tel.: 087 428 83 93, 604 872 239
fax: 087 428 16 37
e-mail: gcktwierdza@gmail.com

 

Ulubione miejsce użytkowników:

 

 

 

 

 

 

Komentarze użytkowników : 0